Yazı Detayı
05 Aralık 2013 - Perşembe 15:22
 
YAKLAŞAN FELAKET
Kubilay Kaptan
kaptankubilay@gmail.com
 
 

Gıda ihtiyacının artması şaşırtıcı değildir. Şaşırtıcı olan gıda ihtiyacının nüfus artış hızından çok daha hızlı bir oranda artmasıdır. Bunun üç ana nedeni bulunuyor; birinci neden daha fazla insanın daha fazla tüketmesidir. GDP (ülkede yaşayanlar için standart zenginlik arttıkça, kalori tüketimi de artmaktadır. Zenginleştikçe (veya daha az fakirlik yaşadıkça) daha fazla gıda tüketiyoruz.

İkinci neden nüfusun artmasının sadece daha fazla tüketmemize neden olması değil aynı zamanda, tüketme biçimimizi de değiştirmesidir. Örnek vermek gerekirse; Brezilya, Afrika ve Çin gibi gelişmekte olan ülkelerde yaşayanlar artık daha fazla et tüketiyor.

Üçüncü ve son neden, yüz milyonlarca tüketici için “yemek” eyleminin artık kurallar olmaksızın yapılan fiziksel etkinliğe dayalı bir eğlence haline dönüşmüş olmasıdır.

Bu nedenler, hem gıda üretimi hem arazi kullanımı üstündeki baskıyı arttırmaktadır. Daha fazla et tüketimi daha fazla soya üretimi demektir. Soya en hızlı hayvansal protein sağlayan madde olduğu için hayvanların beslenmesinde ana yiyecek olarak kullanılır.

Soya üretimi için devamlı artan arazi ihtiyacını karşılamak da arazi kullanımı ve çölleşme üzerinde ek baskılara neden olmaktadır. Dünyanın gıda üretiminin tamamı kararlı iklim koşullarına bağımlıdır. Fakat şu anda, iklim için denecek son şey kararlı olmasıdır. Ve iklim zamanla daha kararsız bir halde gelecektir.

Lütfen şunu düşünün; sadece “daha fazla” gıda tüketmek bile iklim değişikliğini hızlandıracaktır. Gıda üretimi, insanların kullanımından kaynaklı ortaya çıkan karbondioksit, metan ve nitröz oksit gazlarının yaklaşık yüzde 30’una denk gelmektedir. (yan ürün ve gübre kullanımı nedeniyle ortaya çıkan bir sera gazı, karbondioksitten 300 kat daha zehirlidir.)

Daha fazla gıda daha fazla sera gazının oluşmasına, bu da iklim değişikliğine ve anormal hava koşullarına ve bu da gıda üretiminin geleceğinin tehdit altında olmasına neden olmaktadır.

Gelmekte olan felaketin artık ayak seslerini duymak çok kolay;

2008 – Avusturalya’ da kuraklık

2010 – Rusya ve doğu Avrupa’ da kuraklık

2012 – Amerika’ da kuraklık ( Dünya’nın en büyük tahıl üreticisi)

Sadece bu örneklerin sonucunda tahıl ve mısır hasatının yüzde 20’si ile yüzde 40’ı arasında bir değer kaybedildi.

Bu kayıplar temel gıda ürünlerinin fiyatlarının artmasına neden oldu ve bu da temel gıdaların daha az kullanımına yol açtı. (özellikle fakirler için)

Tam şu anda, BİR MİLYAR insan günlük su ihtiyacını karşılayamıyor ve bu gerçek su tüketimimizin arttığı bir ortamda gerçekleşiyor.

Dünya üzerinde bulunan taze su miktarının yüzde 70’i tarım arazilerinin sulanması için kullanılmaktadır. Bu su miktarının büyük kısmı yer altı sularıdır ve akifer denilen yer altı kaynaklardan gelmektedir. Artık bu kaynaklar, tekrar oluşumları beklenmeden, daha fazla tüketilmektedir. Su kullanımı başka şekillerle de artıyor. Bir tanesinden bahsedelim, çok bahsi geçmeyen birisinden; “gizli su’dan.”

Gizli su, tükettiğimiz şeylerin üretiminde kullanılır. Bu şeylerden bazıları; tavuk eti, pamuk, arabalar, çikolata ve cep telefonlarıdır.

Mesela: tek bir hamburgeri üretmek için yaklaşık 3.000 litre su kullanılır. 2012 yılında sadece İngiltere’ de beş milyar hamburger tüketildi bu da sadece hamburger üretimi için 15 trilyon litre su harcandı demektir.

Türkiye ile ilgili bir değer, rakamlar açıklanmadığı için, veremiyorum. Sadece kişisel tahminimi sizinle paylaşmak isterim. Türkiye’de 2012 yılında 3.5 milyar hamburger tüketilmiş bu da 4.5 trilyon litre su tüketimine neden olmuştur.

Tek bir tavuğun üretimi için yaklaşık 9,000 litre su kullanılır. Yine 2012 yılında sadece İngiltere’de bir milyar tavuk tüketilmiştir.

Bir kilogram çikolatanın üretimi için 27,000 litre su gereklidir. Bu da, bir kalem çikolata için kabaca 2,700 litre su yapar.

Pijamalarınızı giymiş, en sevdiğiniz diziyi izlerken yediğiniz çikolataya bir de bu gözle bakın. Pijama demişken bir takım pamuklu pijama için 9,000 su tüketildiğini de eklemek isterim.

Bir bardak kahvenin üretimi için 100 litre su gereklidir. Ve bu miktara kahveye eklenecek olan suyun miktarı dahil değildir.

Geçen sene, İngiltere’de dokuz milyar plastik su şişesi satın alındı, içindeki su tüketilip yada tüketilmeden çöpe atıldı. Bu da boş yere tüketilmiş 36 milyar litre su demektir. Sadece içine su koyacağımız su şişelerini üretmek için gereken su miktarı, bile anormaldir.

Bilgisayarınızı, ipad’inizi, telefonunuzu destekleyen çiplerden tek birini üretebilmek için 72,000 litre su gereklidir. 2012 yılında bu çiplerden iki milyardan fazla üretildi. Bu da en az 145 trilyon litre su yapar.

Kısaca, suyumuzu da gıdaya tükettiğimiz gibi hızlı ve yerine yenisi gelemeyecek şekilde tüketiyoruz.

 

Dr. Kubilay KAPTAN

05.12.2013

 

 
Etiketler: YAKLAŞAN, FELAKET,
Yorumlar
Haber Yazılımı