Omega-6’yı Fazla Tüketiyoruz


15 Şubat 2017 Çarşamba 20:34

Su ürünleri faydalı omega-3'ün ana kaynağı olmaya devam ediyor fakat omega-6'nın yaygınlığı, özellikle düşük omega-3 yağ asitleri seviyesine sahip çiftlik türleri insan sağlığını etkileyebilir mi sorusunu aklımıza getiriyor. ABD’de yapılan araştırmalar, bitkisel yağların sadece omega-3 genelinde değil, aynı zamanda içerdikleri omega-6'da, çiftlik balıklarındaki yağlı asit profilini etkilediğini göstermekte. Yüksek oranda omega-6 içeren balıklar, su ürünleri yetiştiriciliğinde kesinlikle bir endişe kaynağı. Bu sebeple son zamanlarda yapılan araştırmaların öncelikli hedefi EPA ve DHA ile yağ elde etmek ve diğer hedefleri ise omega-6 miktarını azaltmak. Halk sağlığı uzmanları, pek çok çiftlik balığı yağ asit profilleri hakkındaki verilerini, doğadaki muadilleriyle karşılaştırılmasını izliyor. Bu konuda yeterli araştırma yapılmadığı için insan sağlığına olan etkileri konusu yetersiz kalmakta. Geçmişten günümüze kadar olan değişiklikler doymuş yağ asitlerinden zengin tereyağ, krema, kuyruk yağı gibi hayvansal yağlar yerini doymamış yağ asitlerinden zengin bitkisel margarinlere ve bitkisel sıvı yağlara bırakmış durumda. Yapılan araştırmalar ağırlıklı olarak balıklara olan etkisi olduğu için bu konudaki araştırmaların arttırılması hem insan sağlığı için hem de su ürünleri yetiştiriciliği için faydalı olacaktır.

Yem üreticileri, vahşi doğada bulunan balıkların sürüdürülebilirliği sağlanması için doğadaki balıkları en az şekilde kullanarak üretim yapmaya çalışıyor. Ticari olarak yetiştiricilik yemi üretimi 2000 yılından 2008 yılına kadar %106 artmasıyla ve Hawaii Kaneohe'deki Aquatic Farms'taki Albert Tacon'ın öncülüğündeki araştırmaya göre, 2008'den 2020'ye  % 124 daha sıçraması bekleniyor. Bu sebeple balık yemi üreten şirketler kolza tohumu (kanola), soya fasulyesi, mısır, fındık ve buğdaydan yapılan çeşitli bitkisel yağlara yöneldiler. Örneğin, kanola yağında omega-6' nın omega-3' e oranı 2/1 , soyada ise 8/ 1’dir. Bu sebeple ithal yem üreticileri öncelikle kolza tohumu kullanmayı tercih ediyor. 

Çok miktarda omega-6 yiyoruz ve yeterince omega-3 yemiyoruz

Omega-3 ve Omega-6 bu iki esansiyel yağ birbirine çok benzer fakat insan vücudunda ters etkiler gösterebiliyor. Bu dengesizlik de bazı sağlık problemlerini tetikliyor. Omega-6 yağ asitleri metabolitleri enflamatuvar (iltihap yapıcı), hiperaljezik (ağrı yapıcı), trombotik (pıhtı yapıcı) ve mitojenik (hücre üremesini artıran) özelliklere sahip. Omega-6 yağ asitlerinin aşırı etkilerinden kendimizi korumamız gerekiyor. Aksi halde denetlenemeyen iltihap vücudumuzu tahrip eder, kanımız pıhtılaşır, aşırı ağrı hissi olur ve kanser olma ihtimalimiz artar. Omega-6 en fazla ayçiçek yağı, susam, ceviz, soya, margarin ve mısırda bulunuyor. Aldığımız omega-6/omega-3 oranı dengeli olmalısına dikkat etmeliyiz. Omega-3 yağlarının iki kaynağı var. İnsan vücudu bu kaynaklardan sadece hayvansal orijinli omega-3’leri yani EPA ve DHA’yı  kullanabiliyor. Bunlar arasında DHA, beynin normal gelişimi ile göz ve sinir sisteminin gelişimini desteklerken, EPA ve DHA birlikte kalp ve damar sağlığının korunmasına yardımcı olmakta.

Ülkemizde bulunan çipuraları incelediğimizde, yemle beslenen balıkların omega-3 ve omega-6 oranlarının yüksek olduğunu görüyoruz.  Bu da doğal beslenen balıkla yemle beslenen balığın değerinde farklar yaratıyor. Doğal beslenen balıktan daha fazla omega-3 daha az omega-6  alıyoruz. Kızartma şeklinde tüketildiğinde dahi denge sağlandığı için deniz balığı tüketimi daha sağlıklı diyebiliyoruz. Kültür çipurası tüketiyorsanız daha fazla omega-3 ve omega-6 vücudunuza alıyorsunuz. 0mega-3/omega-6  1/1 olması ideal değerler olduğu için ülkemizde yetiştirilen çipuraları gönül rahatlığıyla tüketebiliriz . Kültür balıklarını pişirirken, kızartma yağlarıyla beraber tüketmek yerine ızgara veya buğulama şeklinde tüketmek daha sağlıklıdır. Mısır unu ve bitkisel yağlarla kızartılan balıklar, kızartmanın etkisiyle daha çok omega-6 içeriyor ve dengeyi bozmakta. Bu şekilde pişirme yöntemleri  daha az tercih edilmelidir. 

Su Ürünleri Müh. Müge ŞENSÖZ


YORUMLAR
Henüz kimse yorum yapmamış, ilk yorum yapan siz olun.
Kurumsal

İçerik

Gündem

Siyaset

Teknoloji

Yukarı Çık
sanalbasin.com üyesidir